Insecticide resistentie onderzoek ism RIVM

Het Landelijk Steunpunt Hoofdluis en het RIVM hielden van 2010-2012 een onderzoek naar de resistentie van hoofdluis tegen insecticiden. Op deze pagina vind je meer informatie.

Wat is de Richtlijn Hoofdluis?
Het RIVM is verantwoordelijk voor de landelijke Richtlijn Hoofdluis. Voor het onderzoek  (2010) was het advies om luizen en neten te verwijderen door dagelijks kammen met de netenkam. Behandeling van hoofdluis met behulp van insecticiden werd als tweede keuze geadviseerd, onder andere omdat door de ontwikkeling van resistentie de effectiviteit van deze middelen is verminderd. Er worden een aantal werkzame stoffen gebruikt: o.a. malathion en permethrine. Deze middelen zijn onder verschillende productnamen verkrijgbaar.

Wat is insecticide resistentie?
Bestrijdingsmiddelen op basis van insecticiden doden de luis doordat het zenuwstelsel van de luis wordt aangetast. Als deze middelen veel gebruikt worden (en dat is zo) zijn luizen er op gegeven moment niet meer vatbaar voor. We noemen dit resistentie. In ons omringende landen is resistentie van hoofdluizen tegen bepaalde insecticiden aangetoond. In Nederland zijn geen data beschikbaar over het resistentiepercentage van hoofdluis.

Probleemstelling van het onderzoek.
Op dit moment komt hoofdluis in Nederland veel voor. We gaan ervan uit dat jaarlijks momenteel ongeveer 15% van de kinderen tussen 4 en 12 jaar hoofdluis krijgen (bron: Landelijk Luizenonderzoek 2009, Landelijk Steunpunt Hoofdluis). Een van de mogelijke oorzaken is de ontwikkeling van insecticideresistentie. Om goed (evidence-based) advies in de Richtlijn Hoofdluis te geven, is kennis van de mate van resistentie nodig. Het gaat hierbij in eerste instantie om de actieve ingrediënten malathion en permethrine. Beide middelen worden verwerkt in veel gebruikte hoofdluisbestrijdingsmiddelen.

Onderzoeksmethode van het onderzoek
Resistentie kan worden aangetoond door moleculair onderzoek van dode luizen. Kennis van de moleculaire methodes voor detectie van resistentie wordt binnen het RIVM opgebouwd. Er zijn dus geen mensen voor het onderzoek nodig.Resultaten van het onderzoekHet onderzoek wees uit dat er een duidelijke aanwijzing was om van resistentie uit te gaan In 2012 is de richtlijn aangepast op basis van de onderzoeksresultaten.Een artikel met de volledige resultaten is onderaan deze pagina te downloaden. De nieuwe richtlijn richt zich op antihoofdluismiddelen op basis van dimeticon. Bij de behandeling met middelen op basis van deze werkzame stof is geen resistentie mogelijk. Lees meer over de nieuwe richtlijn van het RIVM.

Download:
LSH-publicatieluizenonderzoek2012_1382738634.pdf